Dewan Negara Lulus Sebulat Suara RUU APD (Rawatan dan Pemulihan) 1983 Pindaan 2024: Langkah Progresif Rawat Penagih Sebagai Pesakit

KUALA LUMPUR – Landskap penguatkuasaan dan rawatan penyalahgunaan bahan terlarang di Malaysia melakar sejarah baharu apabila Dewan Negara meluluskan sebulat suara Rang Undang-Undang (RUU) Akta Penagih Dadah (Rawatan dan Pemulihan) 1983 (Pindaan) 2024. Kelulusan ini dicapai semasa Mesyuarat Kedua Penggal Ketiga Parlimen Kelima Belas selepas melalui sesi perbahasan yang komprehensif dan mendalam.

Kelulusan bersejarah bagi RUU APD (Rawatan dan Pemulihan) 1983 pindaan 2024 ini menandakan anjakan paradigma yang signifikan dalam dasar negara, iaitu peralihan daripada pendekatan punitif atau hukuman jenayah semata-mata kepada pendekatan kesihatan awam berteraskan rawatan dan pemulihan kemanusiaan.

—

Signifikan Kelulusan RUU APD (Rawatan dan Pemulihan) 1983 Pindaan 2024 di Parlimen

Sokongan padu yang dizahirkan oleh Dewan Negara membuktikan wujudnya konsensus nasional bahawa undang-undang sedia ada yang telah berusia lebih empat dekad memerlukan penstrukturan semula. Sebanyak 29 Ahli Dewan Negara telah mengambil bahagian dalam sesi perbahasan peringkat bacaan kedua sebelum rang undang-undang ini diluluskan secara sebulat suara tanpa sebarang bantahan.

Perbincangan hangat namun konstruktif di dewan mencerminkan keprihatinan pembuat dasar terhadap peningkatan trend penyalahgunaan dadah dan bahan sintetik moden yang menuntut mekanisme intervensi lebih fleksibel, saintifik, dan berkesan.

Timbalan Menteri Dalam Negeri, YB Datuk Seri Dr. Shamsul Anuar Nasarah, ketika membentangkan rang undang-undang berkenaan menjelaskan bahawa pindaan yang merangkumi 29 fasal ini bukan sekadar penambahbaikan teknikal perundangan, sebaliknya membawa falsafah baharu dalam pengurusan isu dadah di Malaysia.

—

Anjakan Paradigma: Dari Perspektif Jenayah Kepada Pendekatan Kesihatan

Fokus utama pindaan ini adalah pelaksanaan dasar pengalihan (diversion policy) yang jelas. Menerusi dasar ini, penagih dadah atau individu yang menyalahgunakan bahan tidak lagi dilabel sebagai penjenayah yang patut dipenjarakan, sebaliknya diiktiraf sebagai pesakit atau klien yang memerlukan sokongan klinikal, psikososial, dan rehabilitasi berterusan.

YB Datuk Seri Dr. Shamsul Anuar menegaskan bahawa pemenjaraan tanpa rawatan komprehensif terbukti kurang berkesan dalam mengurangkan kadar pengulangan (relapse). Sebaliknya, dengan memperlakukan mereka sebagai pesakit, sistem perundangan negara dapat membuka ruang rawatan yang lebih holistik tanpa stigma jenayah yang berpanjangan.

Pindaan ini memperkasakan kerangka undang-undang untuk membolehkan intervensi awal dilaksanakan secara tersusun dan berlandaskan hak asasi serta kesejahteraan individu dan masyarakat.

—

Struktur Rawatan Baharu Menerusi RUU APD (Rawatan dan Pemulihan) 1983 Pindaan 2024

Di bawah kerangka undang-undang yang dipinda, individu yang dikesan menyalahgunakan dadah atau bahan akan dialirkan kepada dua mod utama pemulihan bersesuaian dengan tahap keterukan dan penilaian klinikal mereka, iaitu:

1. Rawatan dan Pemulihan Dalam Institusi (RPDI): Dikhususkan bagi individu yang memerlukan pemantauan intensif, rawatan detoksifikasi, dan pemulihan dalam persekitaran terkawal di Pusat Pemulihan Penagihan Narkotik (PUSPEN) atau fasiliti berkaitan.
2. Rawatan dan Pemulihan Dalam Komuniti (RPDK): Membolehkan pemulihan dijalankan secara inklusif tanpa mengasingkan klien daripada keluarga, pekerjaan, atau komuniti mereka, disokong oleh pemantauan berkala dan kaunseling berstruktur.

Selain itu, pindaan undang-undang ini memberi galakan besar kepada mereka yang terjejas untuk tampil mendapatkan rawatan secara sukarela. Sebelum ini, kekhuatiran terhadap rekod jenayah atau tindakan undang-undang menghalang ramai individu daripada mencari bantuan awal. Dengan adanya perlindungan dan laluan pemulihan sukarela ini, akses kepada fasiliti rawatan Agensi Antidadah Kebangsaan (AADK) serta pusat pemulihan swasta yang diiktiraf menjadi lebih luas dan mudah diakses.

—

Intervensi Awal Menyelamatkan Golongan Berisiko

Langkah proaktif ini juga dirangka untuk membendung penularan isu ketagihan dalam kalangan golongan belia dan mereka yang berada pada peringkat awal penyalahgunaan bahan. Melalui intervensi tepat pada masanya, individu yang belum terjerumus ke tahap penagihan kronik dapat dipulihkan dengan lebih pantas dan efisien.

Turut hadir memberi sokongan dalam sesi persidangan di Dewan Negara ialah Timbalan Ketua Pengarah (Pengurusan) AADK, Puan Shobah Jamil; Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) AADK, Tuan Khairul Anwar Bachok; serta Pengarah-Pengarah Bahagian AADK yang komited dalam memastikan pelaksanaan dasar baharu ini berjalan lancar di peringkat operasi.

—

Kesimpulan: Era Baharu Pemulihan Dadah Negara

Secara keseluruhannya, kejayaan meluluskan RUU APD (Rawatan dan Pemulihan) 1983 pindaan 2024 di Dewan Negara membuktikan komitmen jitu kerajaan dalam mentransformasi ekosistem rawatan dadah negara selaras dengan standard antarabangsa. Dengan memfokuskan kepada rawatan berbanding hukuman, inisiatif ini bukan sahaja berupaya mengurangkan kesesakan di institusi penjara, malah memberi peluang kedua kepada ribuan individu untuk kembali pulih dan menyumbang secara positif kepada pembangunan negara.